Το YouTransition, που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024 και θα διαρκέσει έως τον Μάρτιο του 2027, συγκεντρώνει εταίρους απο έξι χώρες, με στόχο να μετατρέψει τους νέους από παθητικούς αποδέκτες των πολιτικών μετάβασης σε ενεργούς συνδημιουργούς. Στο επίκεντρο αυτής της φιλοδοξίας βρίσκεται μια λιγότερο ορατή αλλά καθοριστική δραστηριότητα: η χαρτογράφηση και η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών.
Η χαρτογράφηση και η δικτύωση του έργου δεν αποτελούν γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά στρατηγική βάση. Μέσω του εντοπισμού και της ανάλυσης των φορέων που δραστηριοποιούνται ήδη στους τομείς της συμμετοχής των νέων, της πράσινης μετάβασης και της κοινωνικής καινοτομίας, η κοινοπραξία επιδιώκει να κατανοήσει πού εντοπίζονται στην πράξη η επιρροή, οι πόροι και η καινοτομία.
Οι οργανώσεις νεολαίας, οι οργανώσεις βάσης και οι ΜΚΟ αναδεικνύονται ως οι βασικοί κινητήριοι μοχλοί κινητοποίησης και πειραματισμού, ενώ οι δημόσιες αρχές διαθέτουν τη θεσμική αρμοδιότητα και την ικανότητα να εφαρμόζουν λύσεις σε ευρύ επίπεδο, υπό την προϋπόθεση της ενεργού συμμετοχής τους. Η ανάλυση δεν περιορίζεται στο ποιοι συμμετέχουν, αλλά εξετάζει προσεκτικά και το πότε συμμετέχουν οι ενδιαφερόμενοι φορείς. Η συμμετοχή αξιολογείται σε τέσσερις φάσεις: ανάλυση αναγκών σχεδιασμός υλοποίηση ολοκλήρωση/βιωσιμότητα.
Σε επίπεδο κοινοπραξίας, η συμμετοχή παραμένει σχετικά σταθερή στα αρχικά στάδια — με το 34% των ενδιαφερόμενων φορέων να συμμετέχει κατά τη φάση ανάλυσης αναγκών και τον σχεδιασμό — αλλά αυξάνεται αισθητά κατά τη φάση της υλοποίησης (50%) και κορυφώνεται στη φάση ολοκλήρωσης και βιωσιμότητας (55,6%).
Το μοτίβο αυτό δίνει έμφαση στη «δράση» και στη διασφάλιση της διαχρονικότητας των αποτελεσμάτων, αναδεικνύει όμως και έναν κίνδυνο: η ανεπαρκής προσοχή στα αρχικά στάδια μπορεί να αποδυναμώσει τη συνάφεια και την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων που ακολουθούν.
Μια πιο προσεκτική εξέταση των εθνικών δεδομένων αποκαλύπτει διακριτά πρότυπα συμμετοχής.
Ξεχωρίζει για το εξαιρετικά υψηλό επίπεδο συμμετοχής κατά τη φάση ολοκλήρωσης και βιωσιμότητας, που φτάνει το 81%, παρά τη σχετικά χαμηλή εμπλοκή στα αρχικά στάδια. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει έντονη έμφαση στη διάχυση των αποτελεσμάτων και στον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, υποστηριζόμενη από ένα ισχυρό οικοσύστημα μη κερδοσκοπικών οργανώσεων, ενώ παράλληλα εγείρει προβληματισμούς ως προς τον βαθμό στον οποίο ο αρχικός σχεδιασμός αντανακλά τις τοπικές συνθήκες.
Παρουσιάζει σχεδόν το αντίθετο μοτίβο: ισχυρή συμμετοχή κατά τη φάση ανάλυσης αναγκών (48%), η οποία ακολουθείται από μείωση κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση, πριν από την εκ νέου αύξηση στη φάση ολοκλήρωσης. Η παρουσία έντεκα δημόσιων φορέων ενδέχεται να εξηγεί την ισχυρή αναλυτική αφετηρία, ωστόσο η διατήρηση της δυναμικής κατά την υλοποίηση παραμένει μια πρόκληση.
Αναδεικνύεται ως η πλέον εντυπωσιακή περίπτωση. Με τα επίπεδα συμμετοχής να κορυφώνονται στο εντυπωσιακό 97% κατά τη φάση της υλοποίησης, καταδεικνύει εξαιρετική ικανότητα επιχειρησιακής κινητοποίησης, πιθανότατα ως αποτέλεσμα ενός συνεκτικού δικτύου της κοινωνίας των πολιτών. Το στρατηγικό ερώτημα που προκύπτει πλέον, είναι πώς αυτή η ένταση μπορεί να μεταφραστεί σε μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Παρουσιάζει το πιο ισορροπημένο μοντέλο, με σταθερά επίπεδα συμμετοχής σε όλες τις φάσεις.
Εμφανίζει μεσαία έως χαμηλά επίπεδα συμμετοχής, ιδίως στη φάση ολοκλήρωσης, γεγονός που υποδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένη ενίσχυση.
Εμφανίζει μεσαία έως χαμηλά επίπεδα συμμετοχής σε όλες τις φάσεις, γεγονός που υποδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένη ενίσχυση.
